Jeotermal Enerji Gelişme ve Haberler - jeotermal.com | Afyon-Sandıklı Hüdai Jeotermal Sisteminin Rezervuar Sıcaklığının Araştırılması

Dosyalar

Afyon-Sandıklı Hüdai Jeotermal Sisteminin Rezervuar Sıcaklığının Araştırılması
İNDİR

Editör

1419 İndirme


Afyon-Sandıklı Hüdai Jeotermal Sisteminin Rezervuar Sıcaklığının Araştırılması

Ümit MEMİŞ*, Selma DEMER, Nevzat ÖZGÜR

 

Süleyman Demirel Üniversitesi, Jeotermal Enerji, Yeraltısuyu ve Mineral Kaynakları Araştırma ve Uygulama Merkezi/ISPARTA

Alınış tarihi:29.07.2010, Kabul tarihi:19.10.2010

 

Özet: Sandıklı-Hüdai jeotermal alanı Afyon ilinin yaklaşık 40 km güneybatısında yeralır. Çalışma alanı volkanik, sedimanter ve metamorfik kayaçlardan oluşur. Hüdai jeotermal alanının rezervuar kayacı kuvarsitlerdir. Jeotermal akışkanın kullanım alanları sıcaklığına bağlı olarak değiştiğinden, çalışma alanındaki jeotermal sistemin rezervuar sıcaklığı araştırılmıştır. Afyon-Sandıklı jeotermal sahasındaki jeotermal akışkanlar Na-K-Mg üçgen diyagramına göre olgun olmayan sular grubuna girmektedir. Jeotermal akışkanların rezervuar sıcaklıkları silika jeotermometreleri ile 85-120 oC arasında hesaplanmıştır. Entalpi-silika ve entalpi-klorür karışım modelleri sırasıyla 108-134 oC ve 98-120 oC rezervuar sıcaklıkları önermektedirler. Hüdai jeotermal sahası için elde edilen ortalama rezervuar sıcaklığı 110 oC’dir.

 

Investigation of Reservoir Temperature of the

Afyon-Sandıklı Hüdai Geothermal System

Abstract: Sandıklı-Hüdai geothermal field is located approximately 40 km southwest of the province capital of Afyon. The study area consists of volcanic, sedimentary and metamorphic rocks. Reservoir rocks of Hüdai geothermal field are quartzites. The use of geothermal fluids depend on temperature. Therefore, reservoir temperature of geothermal systems in Hüdai area has been investigated. According to the Na-K-Mg triangular diagram geothermal fluids in Afyon-Sandıklı geothermal area belongs to immature waters group. In this study area, geochemical silica thermometers show reservoir temperatures of geothermal waters ranging from 85 to 120 oC. Enthalpy-silica and enthalpy-chloride mixing models suggest reservoir temperatures between 108 and 134 °C and 98 and 120 °C, respectively for the geothermal fluids. The average reservoir temperature obtained for the Hüdai geothermal field is 110 oC.

Keyword: Afyon-Sandıklı-Hüdai, Geothermal Fluid, Geothermometer, Mixing Models

 

Giriş

Dünyada ve ülkemizdeki sanayileşme, nüfus artışı enerji alanındaki bilimsel ve teknolojik çalışmaları zorunlu hale getirmiştir. Dünyadaki enerji tüketiminin yaklaşık %90’ı fosil yakıtlar olarak bilinen kömür, petrol ve doğal gazdan karşılanmaktadır. Bu fosil enerji kaynaklarının yakın gelecekte tükenecek olması, yeni rezervlerin üretiminin oldukça pahalı olması ve çevresel kirlilik yaratması, alternatif enerji kaynaklarının devreye girmesini zorunlu hale getirmiştir. Alternatif enerji kaynaklarından olan jeotermal enerji tükenebilen enerji kaynakları ile yarışacak potansiyelde olmamasına rağmen yenilenebilir, uygun teknolojilerin kullanılması halinde ise kirletici etkisi olmayan, yerli bir enerji türüdür. Jeotermal akışkanın kullanım alanı sıcaklığına bağlı olarak değişir. Ölçülen kuyu başı sıcaklığı rezervuar sıcaklığını yansıtmayıp daha düşük sıcaklık değerleri verdiği için rezervuar sıcaklığı doğru hesaplanarak jeotermal akışkanın kullanım potansiyeli arttırabilmektedir. Kuyu başı sıcaklığının düşmesindeki en büyük etki yeraltısuyunun jeotermal akışkana karışmasından kaynaklanmaktadır. Afyon Sandıklı Hüdai jeotermal sistemi hem sağlık turizminde hem de konut ısıtması olarak kullanılan bir sistemdir. Çalışma alanında kaplıca için açılmış 3 adet jeotermal sondaj kuyusu ile Sandıklı’da 5100 konutu ısıtmak için açılmış 6 adet jeotermal sondaj kuyusu bulunmaktadır. Konutlara verilen suyun sıcaklığı 62oC’dir. Jeotermal sistemin rezervuar sıcaklığı ve potansiyeline bağlı olarak yeni açılacak kuyular ile de Sandıklı’da 2500 konutun daha ısıtılması planlanmaktadır. Bu çalışmada Afyon Sandıklı Hüdai jeotermal sisteminin jeotermometre ve karışım modelleri kullanılarak rezervuar sıcaklığı belirlenmiştir.

Materyal ve Yöntem

Çalışma alanının jeoloji haritası önceki çalışmalardan yararlanarak hazırlanmıştır. Arazi çalışmalarında 4 adet jeotermal sondaj kuyusundan örnek alınmıştır. Arazide örnek alımı, örneğin laboratuvara getirilmesi ve korunması standartlara uygun olarak yapılmıştır. Hidrojeokimyasal analizler için örnek alımında polipropilen örnek şişeleri kullanılmıştır. Örnek alınan şişeler en az 3 kez örnek suyu ile çalkalanmış daha sonra içinde hava kabarcığı kalmamasına dikkat edilerek kapakları kapatılmıştır. Laboratuvar ortamına getirilinceye kadar geçen sürede katyon örneklerinin korunması amacıyla derişik HNO3 ilave edilerek pH<2 olması sağlanmıştır. Örnekler Şişelendikten ve etiketlendikten sonra +4oC’de muhafaza edilerek laboratuvara getirilmiştir. Alınan örneklerin hidrojeokimyasal analizleri ise 2-3 gün içerisinde tamamlanmıştır. Çalışma kapsamında alınan tüm örneklerin hidrojeokimyasal analizleri Süleyman Demirel Üniversitesi Jeotermal Enerji, Yeraltısuyu ve Mineral Kaynakları Araştırma ve Uygulama Merkezi bünyesinde bulunan cihazlar kullanılarak yapılmıştır (Çizelge 1).

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.