Jeotermal.com - Jeotermal, Jeotermal Enerji, Termal, Mineralli Su | Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız

Dosyalar

Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız
İNDİR

Editör

296 İndirme


Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız

 

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi
TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ     

 

Hayrullah Dağıstan
MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi 06520/ANKARA hayrullah@mta.gov.tr  

ÖZET 

Günümüzde, pek çok ülkede sürdürülebilir kalkınmayı sürdürülebilir enerji yolu ile elde etmeye yönelik ulusal programlar tatbik edilmesi ve  belirlenmiş sürdürülebilir hedeflere ulaşmak için stratejiler geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Bu bağlamda, özellikle geçiş ekonomisine sahip pek çok ülkede enerji verimliliğinin arttırılması ve kaynakların çeşitlendirilmesine yönelik gayretler devam etmektedir. Bu bağlamda yenilenebilir enerji kaynaklarına ilgi giderek önem kazanmakta ve teşvik edilmektedir. Başlıca hidrolik, güneş, rüzgâr, dalga, gel-git ve jeotermalin oluşturduğu yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal enerji açısından ülkemiz önemli bir potansiyele sahiptir. 

MTA Genel Müdürlüğü’nün 1962 yılından bu yana yapmış olduğu prospeksiyondan başlayarak jeolojik, hidrojeolojik, jeokimya ve jeofizik etüt çalışmaları sonunda 172 adet jeotermal saha keşfedilmiş olup bu sahalarda toplam 171500m derinlikte olmak üzere 415 adet sondaj yapılmış ve 3000 MWt potansiyel görünür hale getirilmiştir. Doğal çıkışların kullanılabilir kapasitesi olan 600 MWt ile birlikte Türkiye’nin jeotermal enerji olarak toplam kullanılabilir kapasitesi 3600 MWt’ dir.  

Türkiye'nin teorik jeotermal enerji potansiyeli 31500 MWt olarak kabul edilmektedir(1). Ülkemiz bu potansiyeli ile Dünya da 7. Avrupa da ise 1. konumdadır. Türkiye'nin bugün jeotermal enerjiyi doğrudan kullanım kapasitesi 1229 MWt'dir. Doğrudan kullanım açısından ise Dünyada 5. durumdadır. Günümüzde MTA Genel Müdürlüğü'nün ortaya çıkarmış olduğu bu jeotermal potansiyelden elektrik üretimi, konut-sera ısıtılması, termal turizm gibi alanlarda yararlanılmaktadır. Türkiye’nin toplam 1229 MWt’lık doğrudan kullanımının 696 MWt’lık kısmı (102.000 konut eşdeğeri) 12 değişik ilde konut ısıtmacılığında, 131 MWt’lık kısmı 635.000 m2 sera ısıtmasında ve 402 MWt’lık kısmından 215 adet termal tesiste yararlanılmaktadır. 

Türkiye'de elektrik üretimine uygun potansiyel içeren 13 adet saha bulunmaktadır. Bu sahaların görünür hale getirilmiş kapasitesi 100 MWe civarındadır. Tüm sahaların geliştirme çalışmaları yapıldığında bu kapasite 550 MWe' ye çıkacaktır (2). Bu sahalardan Denizli-Kızıldere' de 20 MWe kurulu güce sahip santralden 12 MWe elektrik üretilmektedir. Bu santral 2004 yılı içerisinde 7500 saat çalışarak 93 milyon KWh elektrik üretmiştir. Ayrıca Aydın-Germencik'te 25 MWe'lik, AydınSalavatlı'da 8 MWe'lik jeotermal elektrik santrali kurma çalışmaları devam etmektedir. Jeotermal enerji arama-araştırma ve üretim konusunda yasa çalışmaları sürmektedir. Yeni yasal düzenlemeler ile ülkemizde jeotermal enerji yatırımları büyük bir ivme kazanacak ve böylece yenilenebilir enerji kaynakları kullanımında ülkemizde önemli bir yere gelinecektir. 

GİRİŞ 

Jeotermal kaynak, yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, sıcaklıkları sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan ve çevresindeki normal yeraltı ve yerüstü sularına göre daha fazla erimiş mineral, çeşitli tuzlar ve gazlar içerebilen sıcak su ve buhar olarak tanımlanabilir. Jeotermal enerji ise bunlardan dolaylı veya doğrudan her türlü faydalanmayı kapsamaktadır. Ayrıca, herhangi bir akışkan içermemesine rağmen, bazı teknik yöntemlerle ısısından yararlanılan, yerin derinliklerindeki "Sıcak Kuru Kayalar" da jeotermal enerji kaynağı olarak nitelendirilmektedir. Yağmur, kar, deniz ve magmatik suların yeraltındaki gözenekli ve çatlaklı kayaç kütlelerini besleyerek oluşturdukları jeotermal rezervuarlar, jeolojik koşulların devam ettiği, reenjeksiyon işleminin yapıldığı ve beslenme-üretim değerlerine uyulduğu takdirde yenilenebilir ve sürdürülebilir özelliklerini korurlar ve kısa süreli atmosferik koşullardan etkilenmezler. 

Düşük (20-70 °C) ve orta sıcaklıklı (70-150 °C)  sahalar bugünkü teknolojik ve ekonomik koşullar altında, başta ısıtmacılık olmak üzere (sera, bina, zirai kullanımlar), endüstride (yiyecek kurutulması, kerestecilik, kağıt ve dokuma sanayiinde, dericilikte, soğutma tesislerinde), kimyasal madde üretiminde (Lityum, KaCl2, borik asit, amonyum bikarbonat, ağır su, akışkandaki CO2’ den kuru buz eldesinde) kullanılmaktadır (3). Ancak orta sıcaklıklı sahalardaki akışkanlardan da elektrik üretimi için teknolojiler geliştirilmiş ve kullanıma sunulmuştur. Yüksek sıcaklıklı(150 °C’den yüksek) sahalardan elde edilen akışkan ise elektrik üretiminin yanı sıra entegre olarak diğer alanlarda da kullanılabilmektedir. 

Jeotermal enerji yeni, yenilenebilir, sürdürülebilir, ucuz, güvenilir, çevre dostu, yerli bir enerji türüdür. Çevre kirliliği ve fosil yakıtların giderek azalan rezervleri nedeniyle yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan jeotermal enerji son yıllarda dünyada olduğu gibi ülkemizde de artan bir şekilde kullanılmaktadır.   

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.