Jeotermal Enerji Gelişme ve Haberler - jeotermal.com | E. Didem KORKMAZ BAŞEL, Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyelinin Araştırılması Doktora Tezi

Dosyalar

E. Didem KORKMAZ BAŞEL, Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyelinin Araştırılması Doktora Tezi
İNDİR

Editör

182 İndirme


E. Didem KORKMAZ BAŞEL, Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyelinin Araştırılması Doktora Tezi

ÖNSÖZ

Enerji: hareket, iş, üretim, konfor, gelişim ve kalkınma için olmazsa olmaz bir gereksinimdir. Bilinen enerji kaynakları, fosil yakıtlar (petrol, doğalgaz, kömür), nükleer, hidroelektrik, biyoyakıtlar (odun, gübre, yağlı bitkiler, nişasta, şeker), rüzgar, jeotermal, dalga ve güneşdir. Bunlardan son altısı diğer bir deyişle, hidroelektrik, biyoyakıtlar, rüzgar, jeotermal, dalga ve güneş enerjisi yenilenebilir, diğerleri ise tükenebilen enerjilerdir. Halen dünyada kullanılan enerjinin çoğunluğu (~%85) fosil/tükenebilen kaynaklara dayalıdır. Ülkemiz fosil/tükenebilen enerji kaynaklar açısından fakirdir. Mevcut enerji üretimi, tükenebilen kaynaklara bağımlıdır. Türkiye enerji gereksiniminin yaklaşık % 75’ini ithal yoluyla karşılamaktadır. Türkiye’de 2009 yılında yaklaşık 100 milyon ton ham petrol eşdeğeri enerji tüketilmiştir.  Kalkınma için gerekli olan enerjide, yerli kaynakların kullanılması ülke yararınadır. Türkiye konumu itibariyle jeotermal enerji yönünden şanslı olarak bilinmektedir. Bu çalışmada “TÜRKİYE JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ’NİN ARAŞTIRILMASI” konusu doktora tez konusu olarak ele alınmıştır. “Türkiye Jeotermal Enerji Potansiyeli’nin Araştırılması” başlıklı bu tezde, Türkiye'nin jeotermal ısı içeriği (jeotermal enerji kaynak potansiyeli) hesaplanarak tahmin edilmiş, Türkiye’nin jeotermal görünür kapasite envanteri hazırlanmış, elektrik üretimine uygun 25, merkezi ısıtmaya uygun 97 jeotermal saha olmak üzere toplam 122 sahanın depolanmış ısı miktarları ile üretilebilir güçleri tahmin edilmiştir. Ayrıca Türkiye'nin bölgesel ve genel 500 m ve 1000 m derinlik (yeraltı) sıcaklık dağılım haritaları oluşturulmuştur. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli’nin araştırılması konusunu doktora tezi çalışması olarak belirleyen ve beni görevlendiren, mesleki gelişimime ve çalışmalarıma destek veren saygı değer danışmanlarım Prof. Dr. Abdurrahman SATMAN ile Doç Dr. Umran SERPEN ve çalışmalarımın birçok aşamasında bilgilerinden ve önerilerinden yararlandığım çok saygın ve değerli jüri üyelerim; Prof. Dr. Mustafa ONUR, Prof. Dr. O. Metin İLKIŞIK ve Doç. Dr. Niyazi AKSOY hocalarıma teşekürlerimi sunarım.  

Kasım 2010   

E. Didem Korkmaz Başel (Petrol ve Doğal Gaz Yüksek Mühendisi)

 

TÜRKİYE JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI 

ÖZET 
Bu çalışmada, Türkiye'nin 0-10 km derinlik aralığındaki ısı içeriği, 0-3 km derinlikteki ulaşılabilir hidrotermal kaynak potansiyeli, bilinen (tanımlanmış) 279 jeotermal alanın- yerin (locality) kapasite envanteri ve bu sahaların kullanım (elektrik üretimi ve doğrudan) alanlarına göre potansiyelleri tahmin edilmiş, yeraltında 500 m ve 1000 m derinlikler için bölgesel ve genel sıcaklık dağılım haritaları oluşturulmuştur. Kapasite belirlenirken tanımlanmış saha verileri olarak Maden Tetkik ve Arama (MTA) jeotermal kaynakları envanter verileri, İTÜ Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü (İTÜ PDGMB) araştırma ve çalışmaları ile literatür bilgileri esas alınmıştır. Bu tez çalışması dört ana konudan oluşmaktadır: 1. Türkiye'nin 0-3 km derinlik aralığı için yerkabuğunda depolanmış ısı içeriği (3.0 ± 1.0) x 1023 J olarak hesaplanmıştır. 2. Bilinen 279 jeotermal alanın tanımlanmış (görünür) kapasitesi 20 oC referans sıcaklığı için 5550 MWt ve 15 oC referans sıcaklığı için 5944 MWt olarak bulunmuştur. 279 jeotermal alan içinde elektrik üretimine uygun jeotermal sahaların görünür kapasitesi sıcaklığı 150 oC’ den büyük olan 11 saha için 2971 MWt ve sıcaklığı 100 oC’ den büyük olan 18 saha için 3518 MWt’dir.  3. Bugüne kadar hacimsel yöntem kullanılarak yığınsal (birikimli) olasılık dağılımlarının elde edildiği 122 jeotermal sahanın 15 oC referans sıcaklığı için tahmini üretilebilir ısıl potansiyel değeri (aritmetik ve olasılıklı toplam P10 değerlerinin ortalaması dikkate alındığında) en düşük 28.5 bin MWt olarak hesaplanmıştır.  Değerlendirilmesi yapılan 122 jeotermal saha içinde sıcaklığı 100 oC’den yüksek elektrik üretimine uygun 25 saha mevcut olup, bu sahalardan tahmini üretilebilir toplam elektrik güç potansiyel değeri (P10 değerlerinin ortalaması dikkate alındığında) en düşük 1055 MWe olarak bulunmuştur. Eğer sıcaklığı 100 oC’den yüksek olan 25 sahanın hem elektrik üretiminde ve hem de geri kalan ısının doğrudan kullanım şeklinde entegre kullanımı ve diğer tüm sahaların doğrudan kullanımı göz önüne alınırsa, P10 değerlerine karşılık gelen elektrik üretim potansiyeli ve doğrudan kullanım potansiyeli 1055 MWe ve 18 910 MWt’dir.  4. Türkiye’nin bölgesel ve genel sıcaklık dağılımı haritaları farklı derinlikler için jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak oluşturulmuştur.  Bu çalışmada değişik kaynaklardan elde edilen sonuçlar, mevcut verilere ve literatür bilgilerine dayalıdır. Her bir hesaplama için esas alınan verilere, literatür bilgisine, yöntemlere, kaynağa dayalı varsayımlara konuları içinde açıklık getirilmiştir. Gelecekte  xxvi yeni bulunacak sahalar ile mevcut sahalarda elde edilecek yeni veriler ve bilimsel gelişmeler bu çalışma değerlerini etkileyebilecektir.

 

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.