Jeotermal.com - Jeotermal, Jeotermal Enerji, Termal, Mineralli Su | Jeotermal Enerji Yasası Taslağı

Dosyalar

Jeotermal Enerji Yasası Taslağı
İNDİR

Editör

494 İndirme


Jeotermal Enerji Yasası Taslağı

Umran SERPEN     

ÖZET  Jeotermal Enerji Yasası tasarısı jeotermal enerji kaynakları gelişmiş ülkelerde de kullanılan “Entegre Kaynak Yönetimi” felsefesiyle hazırlanmıştır. Bu çerçevede bir “Jeotermal Enerji Politikası” ile “Bölgesel Jeotermal Enerji Geliştirme Planları” nın oluşturulmasını yasa zorunlu kılmaktadır. Bu plan MTA, DSİ ve Çevre bakanlığı gibi devlet kurumlarıyla işbirliği yanında, araştırma ve geliştirmeye de önem vermektedir. Önerilen yasa taslağında, jeotermal kaynak tanımı ve kapsamı sağlıklı bir şekilde yapılmıştır. Jeotermal enerji kaynağı ne olursa olsun, enerji taşıyıcı elemanı su olduğu için, akışkan özelliği dikkate alınarak tasarı hazırlanmıştır. Yasa tasarısı, yukarıdaki felsefesini uygulamaya koyabilmek için, gerekli kurumlar ve görevlerinin tanımları yapmakta ve böyle bir yasada bulunması gereken ruhsatla ilgili işlemler, memnuiyetler, itiraz hakları, tahkikat usulleri ile cezai hükümleri içermektedir.     

1. GİRİŞ 

Türkiye jeotermal kaynaklar açısından zengin bir ülke konumunda olmasına [1] ve varolan jeotermal kaynakların kullanımlarının çeşitlilik arzetmesine rağmen, bu ulusal enerji kaynaklarını gerektiği gibi hızlı, verimli, onları gözetip koruyan ve niteliklerine uygun bir biçimde halkın hizmetine sunamamaktadır. Bunun en büyük nedeni, bu kaynakları doğru bir yöntemle ve sağlıklı bir şekilde işletilmesini sağlayacak bir altyapısının, diğer bir deyişle, jeotermal enerji yasasının bulunmamasıdır. Aslında, bu kaynakları işletmek için Türkiye gerekli insan gücü ve “know-how”’a sahip bulunmaktadır. Jeotermal kaynakların sahibi, tüm diğer yeraltı kaynaklarında olduğu gibi kamu olmakla beraber, bunların kimler tarafından ve nasıl işletileceği bir yasa tarafından tanımlanmış değildir. Bugüne dek belli kaynaklar devlet yatırımlarıyla geliştirilip, işletildiği için, yasal eksiklik pek duyulmamıştır. Ancak, devletin artık yatırım yapamaz hale gelmesi, dünyadaki değişimlere uygun olarak yatırımların özel sektöre kayması ve yabancı sermayeye gereksinim duyulması dolayısıyla, bundan sonraki jeotermal enerji kaynağı geliştirilmesinde artık yeni ufukların açılması gerekmektedir.  

T.C. anayasasına göre su, petrol, madenler ve jeotermal enerji gibi doğal kaynaklar kamuya aittir. Bu kaynakların geliştirilmesi için gerekli izinler, devlet tarafından bu kaynaklar için hazırlanmış yasalar çerçevesinde verilir. Jeotermal enerji için özel olarak hazırlanmış bir yasa bulunmayıp, bu enerji ile ilgili hususlar varolan birçok kanun ve yönetmelik çerçevesinde bir karmaşa içinde idare edilmektedir. Bunlardan biri 1926 yılında çıkarılmış “Sıcak ve Soğuk Maden Sularının İstismarı ile Kaplıcalar Tesisatı” adlı kaplıca sularının sıhhi amaçla kullanımına yönelik bir yasadır. Bu yasa çıkarıldığında, dünyada bile jeotermal enerji kullanımı hakkında (İtalya’daki basit bir türbin dışında) bir şey bilinmiyordu. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, yetersiz de olsa, kaplıca turizmini geliştirmek amacına yönelik bir yönetmelik yayınlanmıştır. 1980’li yılların başında jeotermal kaynaklar, kısa bir süre için, maden yasası kapsamına alınmış, fakat, işler gerektiği gibi yürümeyince, bu yasa iptal edilerek, bu yaklaşımdan vazgeçilmiştir. Bunun nedeni, jeotermal enerjiyi taşıyan maddenin, madenlerin aksine, akışkan olması ve jeotermal sistemlerin, madenlerin statik durumunun aksine, dinamik bir yapıya sahip olmasıdır. Yasasızlıktan ötürü, bir jeotermal proje gerçekleştirebilmek için çok karmaşık, bazan sorumluluk ve yetkileri değişik bakanlıklarda birbiri içine giren, bürokratik yollardan geçmek gerekmektedir. Bu arada, geçmiş dönemde uzman olmayan kişilerce hazırlanan ve TBMM’e

  sunulan ve jeotermal kaynaklarımızı yönetmekte, onlara zarar verilmesine izin verebilecek kadar yetersiz kalabilecek bir yasa tasarısı kadük olmuştur. Bunun yanında 57. hükümetin Enerji Bakanlığı tarafından 1980’lerdeki hataya düşülerek, Maden Dairesi Başkanlığı’nda bir gruba hazırlatılan, yine tehlikeli sonuçlara yol açabilecek, bir diğer tasarının da bu dönemin sona ermesiyle sonuca ulaşamaması, sevindiricidir. 

Jeotermal enerji kaynaklarından enerji üretimi, son derece karmaşık ve çeşitli disiplinlerin ortak çalışmalarını gerektiren projelerdir. Bu nedenle, jeotermal enerji yasası tüm bu karmaşık gibi görünen sorunları çözecek bir yapıda olmalıdır. Bu çalışmada önerilen jeotermal enerji yasası taslağı, bu kaynakların dünyanın endüstriyel olarak gelişmiş ve jeotermal enerjinin işletilmesi konusunda ileri gitmiş ülkelerdeki yasal uygulamalar [2,3,4,5,6] dikkate alınarak, bu kaynakların çağdaş bir şekilde yönetilmesini sağlamayı esas alarak hazırlanmıştır.   

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.