Jeotermal Enerji Gelişmeleri ve Haberler - jeotermal.com | Jeotermal Akışkanların Köken İlişkisi: Tuzla ve Babadere (Çanakkale) Sahaları Örneği

Dosyalar

Jeotermal Akışkanların Köken İlişkisi: Tuzla ve Babadere (Çanakkale) Sahaları Örneği
İNDİR

Editör

193 İndirme


Jeotermal Akışkanların Köken İlişkisi: Tuzla ve Babadere (Çanakkale) Sahaları Örneği
 
 
Düzgün ÇAM*, Engin BÜLBÜL*, Orhan KILINÇ*** ve Ömür ŞAN**
ÖZ- Jeotermal sistemlerdeki ısı enerjisi rezervini diğer enerji ve maden rezervlerinden ayıran en önemli özellik yenilenebilir olmasıdır. Isı, jeotermal sistem içerisinde akışkan aracılığıyla taşındığından, jeotermal rezervuarlardan ısı enerjisi üretiminin sınırlarını akışkan üretimi belirlemektedir. Bu nedenle yenilenebilir rezerv olgusu, beslenme ile boşalım arasındaki dinamik dengeyle kontrol edilen ve ısıyı rezervuardan yüzeye transfer eden akışkanın, sürdürülebilir üretimiyle mümkündür. Özellikle elektrik enerjisi üretme potansiyeline sahip, yüksek entalpili jeotermal sahalarda gerekli yatırım maliyetleri düşünüldüğünde, jeotermal sistemin özelliklerini dikkate alan bir işletme yönetiminin oluşturulması kaçınılmazdır. Bu bağlamda, jeotermal sistemin jeolojik (tektonik, litolojik ve stratigrafik), hidrojeolojik ve termal özelliklerinin doğru şekilde tanımlanıp sayısal modellere altlık oluşturan kavramsal modellerin üretilmesi önemlidir. Bu çalışmada kavramsal model oluşturulmamış; ancak bu amaca dönük çabanın bir parçası olarak, Tuzla ve Babadere jeotermal sahalarından elde edilen sınırlı miktardaki hidrokimyasal ve izotopik veri kullanılarak, jeotermal sistemin beslenme-boşalım ilişkisinde önemli bir yere sahip olan akışkan kökenini ve evrimini anlamaya dönük bir tartışma yapılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: Tuzla, Babadere, akışkan, köken
 
GİRİŞ 
 
Tuzla jeotermal sahası, Türkiye’nin yüksek entalpili olarak kabul edilen, önemli sahalarından biridir. Elektrik üretimi amacıyla işletilen sahada en yüksek kuyu içi sıcaklık değeri 175 °C,  
en yüksek üretim sıcaklığı değeri 149 °C (360 ton/saat debide ve 4,5 bar kuyu başı basıncı altında) iken; en yüksek üretim debisi ise 6 bar kuyu başı basıncı ve 137 °C üretim sıcaklığı değeri için 515 ton/saat’tir. MTA Genel Müdürlüğü tarafından çalışmaları tamamlanıp ihale edilen, Babadere jeotermal sahası ise Tuzla jeotermal sahasının kuzey sınırında yer almaktadır. Sahada yürütülen etüt çalışmaları sonunda, belirlenen lokasyonda ÇAB 2011/4 jeotermal araştırma sondajı yapılmıştır. 2095,00 m derinliğe sahip olan kuyudan 27,7 l/s debiye ve 94 °C üretim sıcaklığına sahip akışkan elde edilmiştir. JEOLOJİ
Bölgede stratigrafik istifin temelinde, Ezine Zonu içerisinde değerlendirilen Karadağ Grubu kayaçları yer alır. Çalışma sahasında yüzlek vermeyen birim, genel olarak mermer ve çeşitli şistlerden oluşmaktadır. Kambriyen-Triyas yaşlı kayaçlardan oluşan Karadağ Grubu, çalışma sahasının kuzeyinde; Kösedere, Tavaklı ve Geyikli civarında yayılım gösterir (Duru ve diğerleri, 2009).
Sahanın kuzey, doğu ve güney kısımlarında yayılım gösteren Hallaçlar Volkaniti Üst Oligosen-Alt Miyosen yaşlıdır. Granitik sokulumlar nedeniyle geniş alanlarda alterasyona uğrayan birim andezitik, dasitik, riyolitik özellikte lav ve piroklastiklerden oluşmaktadır. Hallaçlar Volkaniti’ni üzerleyen Alt Miyosen yaşlı Ezine Volkaniti, sahanın güneydoğusunda yüzeylemektedir. Gri, yeşilimsi, siyah renkte andezit, trakiandezit ve piroklastiklerden oluşan birimin alt ve üst sınır ilişkileri uyumsuzdur. Sahanın güneyinde geniş bir alanda gözlenen Çamkalabak İgnimbiriti ise daha yaşlı volkanik birimler üzerine uyumsuz olarak gelir. Gri, kahverengi görünümde olan birim Orta Miyosen yaşlıdır. Çalışma sahasında gözlenmeyen; ancak sahanın kuzey ve kuzeydoğusunda geniş bir alanda yayılım gösteren granitik kayaçlar, Hallaçlar Volkaniti ile eş yaşlıdır. Kestanbol Plutonu olarak adlandırılan birim Üst Oligosen-Alt Miyosen döneminde bölgeye yerleşmiştir (Genç ve di

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.