Dosyalar

Turkiye’deki Jeotermal Enerji Uygulamalarının Çok Yönlü Önemi ve Dünyadaki Yeri


Turkiye’deki Jeotermal Enerji Uygulamalarının Çok Yönlü Önemi ve Dünyadaki Yeri

 

Orhan Mertoğlu - ORME JEOTERMAL A.S.

 

GİRİŞ

Mevcut jeotermal kuyu ve kaynaklarımıza gore kesin ispatlanmıs jeotermal potansiyeli 2490 MWt’ dir (MTA, 1999). Muhtemel teorik jeotermal potansiyelimiz ise 31.500 MWt’ dir.

Turkiye’de jeotermal kaynakların değerlendirilmesinde mevcut yasalara gore elektrik  dışındaki sahalar fiilen Ozel Đdareler ve Belediyelerin kullanımındadır. Dolayısıyla Ozel Đdare ve Belediyeler bu kaynakları değerlendirmek uzere merkezi sehir ısıtma sistemleri ve kaplıca gibi tesisler kurmuslardır. Bu yatırımlar Ozel Đdareler ve Belediyelere onemli bir gelir kaynağı olmus, bunun yanında da halkın yasam standardını yukselten bir altyapı ve cevre yatırımı haline gelmislerdir.

Jeotermal akıskanlar sıcaklıklarına gore farklı alanlarda veya birbirine entegre olmak suretiyle değerlendirilmektedir. Lindal diyagramında farklı sıcaklıklardaki jeotermal akıskanların kullanım alanları gorulmektedir (Sekil 1)

Turkiye’de Jeotermal Uygulamalar Turkiye’de jeotermal akıskanların baslıca kullanım alanı merkezi konut ısıtmacılığı ve kaplıca amaclı kullanımdır. Su anda Turkiye’de ortalama 51.310 konut esdeğeri jeotermal ısıtma yapılmaktadır (466 MWt). Ayrıca, 194 adet kaplıcada jeotermal akıskanlar balneolojik amaclı kullanılmaktadır (327 MWt). Boylelikle, Turkiye’deki jeotermal doğrudan kullanım kapasitesi 793 MWt olmaktadır. Turkiye’nin tek jeotermal elektrik uretim uygulaması ise 20 MWe kurulu güce sahip Denizli Kızıldere Jeotermal Elektrik Santralidir. Bu santrale entegre olarak ve santralın atığı olan karbondioksiti değerlendirerek yılda ortalama 120.000 ton sıvı karbondioksit ve kurubuz uretimi yapan fabrika bulunmaktadır. Bu tesisin onemi dunyada alanındaki ilk ve tek uygulama olmasıdır.

Turkiye’ de merkezi (bolgesel) ısıtma ancak jeotermal enerji ile yapılabilmistir ve ekonomik olarak isletilmektedir.

Turkiye’de sehir bazındaki mevcut jeotermal merkezi ısıtma sistemleri Gonen (3400 konut, 1987’den beri isletilmektedir, jeotermal akıskan sıcaklığı : Ort. 80 °C ), Simav (3000 konut, 1991, ~120 °C), Kırsehir (1800 konut, 1994, 57 °C), Kızılcahamam (2500 konut, 1995, ~80 °C), Đzmir (Balcova + Narlıdere, 10775 konut, 1996, ~120 °C), Sandıklı (1600 konut, 1998, ~70 °C), Afyon (4000 konut, 1996, ~95 °C), Kozaklı (1000 konut, 1996, ~90 °C), Diyadin (400 konut,1999, 76 °C)’den olusmaktadır.

Jeotermal enerjinin verimli ve yaygın olarak kullanılabilmesinde kabuklasma ve korozyonu onleyen inhibitor (kimyasal madde enjeksiyonu) uygulamasının basarılı olmasının payı buyuktur.

Gunumuzde gelisen teknolojik imkanlar sayesinde artık 40-55 °C’lerde jeotermal ısıtma yapmak mumkundur. Buna ornek olarak Orucoğlu Termal Resort (48 °C), Haymana’da iki adet camii ısıtması (43 °C), Rize–Ayder (54 °C) ve Havza Kaplıca ısıtması (54 °C) verilebilir.

Đlk yatırım tutarının ekonomikliğinin yanında kurulan sistemlerin isletme maliyetleri de son derece dusuk gerceklesmektedir. Isı satıs fiyatı fuel-oil ve komure gore cok ucuz olmasına rağmen yapılan sistemler 4-8 yılda kendisini geri odemektedirler.

 

 

 

 

 

 

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.