Dosyalar

Abdurrahman SATMAN, Türkiye’nin Jeotermal Enerji Potansiyeli


Abdurrahman SATMAN, Türkiye’nin Jeotermal Enerji Potansiyeli

 

ÖZET

Türkiye’de bügüne kadar yapılan araştırmalar, ülke genelinde 280’e yakın alanda jeotermal etkinliklerin olduşunu göstermektedir. Bunlar arasında geliştirilmiş 25 kadar jeotermal saha halen doşrudan amaçlı olarak veya elektrik üretiminde kullanılmaktadır. Birçok jeotermal alanda ise yerel halkın ılıca, kaplıca gibi banyo amaçlı kullanımı sözkonusudur. Bu arada, yeni araştırma ve geliştirme çalışmaları sürdürülmekte, bazı sahalar geliştirilirken yeni sahalar da bulunmaktadır. 

Bu bildiride, tanımlanmış jeotermal alanlarla ilgili mevcut verilere dayanarak hesaplanmış jeotermal kapasite deşerleri verilmekte, ayrıca Türkiye için 0-3 km derinlik aralışında geçerli jeotermal kaynak potansiyeli ve hidrotermal sahaların potansiyeli hakkında tahminler sunulmaktadır. Kapasite belirlenirken, tanımlanmış sahaların mevcut koşullardaki üretim ve rezervuar verileri gözönüne alınmaktadır. Tanımlanmış saha verileri olarak MTA jeotermal envanterleri ile birlikte İTÜ Petrol ve Doşal Gaz Mühendislişi Bölümü’nde (şTÜ PDGMB) yapılmakta olan çalışmalarda elde edilen veriler ve literatürde yeralan veriler alınmaktadır.

İTÜ PDGMB’de halen sürdürülmekte olan jeotermal kapasite çalışmasında elde edilen ilk sonuçlara göre tanımlanmış mevcut kapasite, 20 oC sıcaklık yukarısındaki ısı söz konusu olduşunda, 3700 MWt kadardır. Bunun 1436 MWt’ı sıcaklışı 140 oC’tan büyük olan jeotermal sahaların elektrik üretimine uygun kapasitedir. Ancak burada verilen kapasite tanımlanmış sahalar için geçerli kapasite olup, gerek bu sahalar geliştirildiğinde ve gerekse de tanımlanmamış olarak bilinen olası yeni sahaların keşfedilmeleri durumunda 3700 MWt’tan çok daha yüksek bir kapasite deşerine ulaşmak söz konusu olacaktır. ABD için keşfedilmemiş saha kapasitesinin tanımlanmış saha kapasitesine oranı 4-6 olarak alınırken, dişer bazı ülkelerde söz konusu oran 5-10 olarak varsayılmaktadır.

Türkiye için 0-3 km derinlik aralışında geçerli jeotermal kaynak potansiyeli, literatürde mevcut olan çalışmalara ve şTÜ PDGMB’de gerçekleştirilmekte olan jeotermal potansiyel belirleme çalışmasına göre, 2.0x1023 J ile 3.7x1023 J arasında deşişen (2.85±0.85x1023 J) bir deşer olarak tahmin edilmektedir. Hidrotermal sahaların potansiyeli hakkında belirli varsayımlara dayanan tahmini deşerler metin içinde verilmektedir.

 

GİRİŞ

Tarih içinde jeotermal akışkanın ısıtma ve yıkanma amaçlı kullanıldışı kayıtlarda yeralmaktadır. Endüstriyel ve ticari amaçlı kullanımı ise ancak 20. yüzyılın ilk yıllarında başlamıştır. 1904’te Larderello-İtalya’da jeotermal buhardan ilk elektrik üretimi saşlandı. O günden bugüne Kaliforniya’daki Geysers sahası, Wairakei-Yeni Zelanda, Cerro-Prieto-Meksika, Reykjavik-İzlanda, Endonezya, Filipinler, Kızıldere-Türkiye ve dişer sıcak su sistemleri Dünya jeotermal elektrik üretim kapasitesini yaklaşık olarak 9 bin MWe’a ve elektrik-dışı doşrudan kullanım kapasitesini de 28 bin MWt’a çıkarmış durumdadır.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.