Dosyalar

Diyadin (Ağrı) Jeotermal Sahasına Yönelik Jeokimyasal ve İzotopik Bulgular


 

Diyadin (Ağrı) Jeotermal Sahasına Yönelik Jeokimyasal ve İzotopik Bulgular

 

Halim MUTLU, Harun AYDIN, Asım KAZANCI

 

ÖZET

Diyadin (Ağrı) jeotermal sahasında, sıcaklıkları 33-68 C arasında çok sayıda termal ve maden suyu kaynağı bulunmaktadır. Mermer ve ofiyolit grubu kayaçlarının üzerinde çökelen Miyosen ve Pliyo- Kuvaterner yaşlı tüf ve piroklastik birimler arasından boşalan bu kaynaklar çoğunlukla Ca-Na-HCO3 tipindedir. Sulardaki silika çözünürlüğünün kalsedon fazı tarafından denetlendiği varsayılarak uygulanan kalsedon jeotermometresi ile hesaplanan rezervuar sıcaklıkları 88-121 C aralığındadır. Örneklenen suların düşük sıcaklıklı olması nedeniyle karışım süreçlerinden yüksek derecede etkilenmeleri jeotermometreler ve mineral-doygunluk modelinden elde edilen rezervuar sıcaklıklarının düşük ve/veya birbiri ile uyumlu çıkmamasına sebep olmuştur. Sıcak sular jeotermal minerallerin çoğu ile dengede veya süper doygunluk durumundadırlar. Örneklerin 18O - D bileşimleri meteorik bir köken ortaya koymaktadır. δ2H-yükselti ilişkisi kullanılarak suların beslenme yükseklikleri 2165-3172 m arasında bulunmuştur. 13C içeriklerine göre, sulardaki karbon denizel kireçtaşı ile birlikte organik bir kaynağa işaret etmektedir. 14C izotop analizleri sıcak suların yeraltındaki dolaşım süresinin 20,000 yıl olduğunu göstermiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Diyadin (Ağrı), hidrojeokimya, izotop, jeotermal potansiyel.

 

ABSTRACT

In the Diyadin (Ağrı) geothermal field there are several mineral and thermal waters with temperatures between 33 and 68C. Thermal springs issuing through the Miocene and Plio-Quaternary tuff and pyroclastic units above marble and ophiolites are mostly of Ca-Na-HCO3 type. Silica solubility in waters is controlled by the chalcedony phase and the reservoir temperatures calculated from the chalcedony geothermometer are in the range of 88 to 121C. Because samples in the region are low-temperature waters they have been significantly affected by the mixing process and this resulted in reservoir temperatures estimated from geothermometers and mineral-saturation model to be low and/or inconsistency temperature results. 18O - D compositions of samples indicate meteoric origin. Recharge elevation of waters from the δ2H- altitude relation is found as 2165-3172 m. 13C contents yield that carbon in waters is derived from marine limestone or an organic source. Based on 14C dating the circulation age of waters is around 20 ky.

Key Words: Diyadin (Ağrı), hydrogeochemistry, isotope, geothermal potential.  

Yorumlar

Yorum yapabilmek için üye olmanız gerekmektedir. Üye olmak için [ÜYE OL] tıklayabilirsiniz. Üyemiz iseniz [GİRİŞ] yapabilirsiniz.