Jeotermal.com - Jeotermal, Jeotermal Enerji, Termal, Mineralli Su | Jeotermal Nedir?

Jeotermal Nedir?

Jeotermal, kelime olarak jeo; yer, termal; ısı demek olup yer ısısı anlamı taşımaktadır. Jeotermal; yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasal içeren sıcak su, buhar ve gazlardır.
Jeotermal kaynak; Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğu ısısının etkisiyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik yıllık ortalama sıcaklığın üzerinde olan, çevresindeki sulara göre daha fazla miktarda erimiş madde ve gaz içerebilen, doğal olarak çıkan veya çıkarılan su, buhar ve gazlar ile yeraltına insan düzenlemeleri vasıtasıyla gönderilerek yerkabuğu veya kızgın kuru kayaların ısısı ile ısıtılarak su, buhar ve gazların elde edildiği yerlerdir. Bir başka tanımda ise sıcaklığı yıllık ortalama yüzey sıcaklığının üstünde, doğal olarak yeraltında oluşmuş ve çevresindeki yer altı ve yerüstü sularına oranla daha fazla erimiş maddeler ve gazlar içerebilen su, buhar ve gazlar jeotermal kaynaklar olarak tanımlanmaktadır (Şimşek, 1993).
Yerkabuğunun farklı derinliklerinde, uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan bir veya daha fazla kaynaktan yeryüzüne kendiliğinden çıkan ya da çıkartılan, mineral içeriği ve diğer bileşenleri ile tanımlanan; tedavi, şifa amaçlarıyla da kullanılan içmece suyu, şifalı su ve benzeri adlarla anılan soğuk ve sıcak doğal sular ise doğal mineralli sulardır ( 5686 sayılı kanun, 2007).
Ayrıca herhangi bir akışkan içermemesine rağmen bazı teknik yöntemlerle ısısından yararlanılan, yerin derinliklerindeki sıcak kuru kayalarda jeotermal enerji kaynağı olarak kabul edilmektedir. Yer kabuğunun derinliklerinde henüz soğumamış bir mağma kütlesi veya genç bir volkanizma ısı kaynağını oluşturabilmektedir. Bu ısı kaynağının aşırı derecede ısıttığı jeotermal akışkan normal yer altı ve yerüstü sularına göre daha fazla erimiş mineral, çeşitli tuzlar ve gazlar içerebilmektedir. Yüzeyden kırık ve çatlaklar aracılığı ile derinlere süzülen meteorik kökenli sular ( yağış suları) değişik derinliklerde yer alan ve geçirimsiz örtü kayalarla yüzeylenmiş olan gözenekli ve/veya ikincil permeabiliteli akiferlerde birikerek söz konusu ısı kaynağı tarafından ısıtılır ve mineralce zenginleşir. Genel anlamda jeotermal akiferler, yüksek geçirimli akım kanallarına sahip olan ve yeraltısuyuna ileten jeolojik ortamlardır. Jeotermal akiferler için jeotermal rezervuar veya hazne kaya terimi de kullanılmaktadır (Şimşek, 1993).

Yerkabuğunun derinliklerinde ısınan bu meteorik sular kırık ve çatlak sistemlerinin oluşturduğu yollarla yeryüzüne ulaştıklarında sıcak su kaynaklarını oluştururlar (Şekil 2.1).
Yağmur, kar, deniz ve magmatik suların yeraltındaki gözenekli ve çatlaklı kayaç kütlelerini besleyerek oluşturdukları jeotermal rezervuarlar, jeolojik koşulların devam ettiği, reenjeksiyon işleminin yapıldığı ve beslenme-üretim değerlerine uyulduğu takdirde yenilenebilir ve sürdürülebilir özelliklerini korurlar ve kısa süreli atmosferik koşullardan etkilenmezler .
Kızgın kuru kaya (Hot Dry Rock – HDR) tipi jeotermal kaynak dışında tüm jeotermal kaynakların oluşması için dört şartın yerine gelmesi gerekmektedir.
1. Bir ısı kaynağı: Bu ısı kaynağının bir magma kütlesi olmasının yanısıra (> 600 °C), düşük sıcaklıklı rezervuar sistemlerinde olduğu gibi yerkürenin normal sıcaklığı da olabilir. Yerküre sıcaklığı ortalama olarak 3 °C/100 m gibi bir jeotermal gradyanla artmaktadır. Bu nedenle yerin günümüz teknolojisiyle erişilebilecek derinliklerinde 70-100 °C gibi sıcaklıklara ulaşmak mümkündür.
2. Isıyı taşıyacak olan bir akışkan: Bu akışkan çoğunlukla yerin derinliklerine sızmış yağmur suları olmaktadır.
3. Geçirgen ve/veya çatlaklı bir rezervuar kayacı.
4. Geçirgen olmayan bir örtü kaya, ile ideal bir jeotermal rezervuarın oldukça basit fakat etken bir grafik gösterimi sunulmaktadır.
Jeotermal saha, sistem ve rezervuarı birbirlerinden ayırmak üzere aşağıdaki tanımlar yapılabilir.

Haber Listesi Kayıt!

Mail Listemize abone olun, ilk siz haberdar olun!


reklam

reklam

reklam

reklam

reklam